ULV nedir, klasik püskürtmeden farkı ne?
ULV, ultra düşük hacim anlamına gelir. Adı yanıltmasın: az sıvı kullanılır ama çözelti daha yüksek konsantrasyondadır. Cihaz, sıvıyı nozulda yüksek hızlı hava akımıyla parçalayarak yaklaşık 5-50 mikron aralığında damlacıklara böler. Bu boyuttaki damlacık havada bir süre asılı kalır, ortama dağılır ve yüzeye indiğinde ıslaklık ya da film bırakmaz.
Elle kullanılan bir pülverizatör aynı işi yapmaz. Onun ürettiği damlacıklar çok daha iri olduğu için hemen yere düşer, değdiği yeri ıslatır; dolap arkasına, perde arkasına, sandalye altına hiç ulaşmaz. Sislemenin amacı ortamı ıslatmak değil hacmi kaplamaktır; bu yüzden ürün miktarı metrekareye göre değil, odanın metreküpüne göre hesaplanır. Yüksek temas noktalarında ise sis tek başına yeterli sayılmaz, oralara ayrıca yüzey uygulaması yapılır.
Uygulamadan önce sizin yapmanız gerekenler
Hazırlığın büyük kısmı ev veya iş yeri sahibine düşer ve işin kalitesini doğrudan etkiler. Açıkta duran bütün gıdaları kaldırın: tezgâhtaki ekmek, meyve tabağı, baharatlıklar, kapağı açık kavanozlar. Yıkanmış tabak, bardak ve çatal-bıçağı dolaba koyun ya da üzerini örtün. Biberon, emzik ve ağza giden oyuncaklar için de aynısı geçerli.
Bilgisayar, yazıcı, müzik sistemi ve sunucu gibi cihazları kapatıp fişten çekin; havalandırma ızgaralarının üzerini örtmek iyi olur. Kedi, köpek ve kuşları uygulama süresince başka bir mekâna alın — kuşlar aerosollere insanlardan çok daha duyarlıdır ve kafesi balkona çıkarmak yeterli değildir. Akvaryumda hava pompasını ve filtreyi kapatıp üstünü örtün; pompa açık kalırsa sisi doğrudan suya basar. Klima ve havalandırma sistemleri kapatılır, pencereler uygulama boyunca kapalı tutulur.
Uygulama nasıl yürür, ne kadar sürer?
Uygulamaya çıkışa en uzak odadan başlanır ve kapıya doğru ilerlenir; böylece işlem görmüş alana tekrar girilmez. Cihaz, oda hacmine göre ayarlanmış debiyle çalıştırılır ve nozul yukarı, tavana yakın tutulur. Sis aşağı inerken yatay yüzeylerin üzerine dağılır; personel yüzeyleri tek tek ıslatmaya çalışmaz. Uygulamayı yapan kişi maske, gözlük ve eldivenle çalışır, ortamda başka kimse bulunmaz.
Süre mekânın büyüklüğüne bağlı; ortalama bir dairede sisleme kısmı genelde yarım saati aşmaz. Asıl zaman sonrasındaki kapalı bekleme ve havalandırmada geçer. Sislemenin ardından kapı kolları, priz ve anahtarlar, musluk bataryaları, klavye ve telefon gibi yüksek temas noktalarına ayrıca yüzey uygulaması yapılır. Kreş ve ofis gibi yerlerde hangi bölümün ne zaman işlendiği kayda geçirilir; uygulama raporu tam olarak bunun için tutulur.
Bekleme süresi ve havalandırma: en çok atlanan adım
Dezenfektanların etkisi temas süresine bağlıdır. Sis dağıtıldıktan sonra ortam kapalı tutulur; damlacıkların çökmesi ve yüzeyde kalması için genellikle 30-45 dakika yeterlidir. Bu süre içinde kapı açılmaz, klima çalıştırılmaz, pencere aralanmaz. Aksi hâlde sis daha temas etmeden dışarı atılır ve iş yarım kalır.
Bekleme bitince ortam 1-2 saat havalandırılır. En iyisi çapraz hava akımı kurmaktır: karşılıklı iki pencereyi açıp iç kapıları da açık bırakın. Havalandırma tamamlandığında mekân normal kullanıma hazırdır; evde bebek, yaşlı ya da solunum hassasiyeti olan biri varsa bir saat daha beklemek mantıklı bir paydır. Ürün kalıntı bırakmasa da mutfak tezgâhını, yemek masasını ve çocuk oyuncaklarını temiz suyla silmenizi öneririz.
Sık yapılan hatalar
En yaygın hata, dezenfeksiyonu temizliğin yerine koymak. Toz, yağ ve organik kir dezenfektan ile yüzeyin arasına girer, etkiyi ciddi biçimde düşürür; bu yüzden sıra her zaman önce temizlik, sonra dezenfeksiyon şeklindedir. Kirli bir mutfakta yapılan sisleme işi yapılmış gösterir ama yapmaz. İkinci sık hata, daha çok dökersem daha iyi olur diye dozu artırmak: fazla ürün yüzeyde yapışkan bir film bırakır ve havalandırma süresini uzatır.
Evde kendi başına deneyenler için ayrı bir uyarı: ürünleri asla karıştırmayın. Çamaşır suyunun tuz ruhu ya da amonyaklı bir temizleyiciyle birleşmesi, kapalı mekânda solunması tehlikeli gazlar açığa çıkarır. Bir başka hata da sislemeden hemen sonra yüzeyleri silmek; temas süresi dolmadan silinen yüzey işlem görmemiş sayılır. Son olarak koku yokluğunu etkisizlik sanmayın — bu ürünlerin çoğu kokusuzdur, keskin koku etkinliğin ölçüsü değildir.
Hangi mekânda ne sıklıkla gerekir?
Periyot, mekânın kullanım yoğunluğuna göre değişir. Kreş, okul ve yurt gibi aynı yüzeylerin kalabalıkça paylaşıldığı yerlerde dönemsel bir program mantıklıdır; hastalık dönemlerinde aralık kısaltılır. Ofislerde mesai dışında yapılan bir uygulamanın sabaha kadar havalanmak için bolca vakti olur. Kafe ve restoranlarda ise mutfak yüzeyleri sisleme sonrası mutlaka durulanır, servis takımları kapalı tutulur.
Derin Temizlik olarak 2021'den bu yana Çanakkale merkez, Kepez ve Biga, Gelibolu, Ezine, Ayvacık gibi ilçelerde bu işi hep aynı sırayla yapıyoruz: mekânı geziyor, hacmi ve riskli noktaları çıkarıyoruz; hazırlık listesini uygulamadan önce size veriyoruz; iş bitince hangi bölümde ne yapıldığını yazılı raporla teslim ediyoruz. Eviniz ya da iş yeriniz için bir dezenfeksiyon planı çıkarmak isterseniz bizimle iletişime geçmeniz yeterli.
Sık sorulan sorular
ULV sisleme sonrası eve ne zaman girilir?
Sis dağıtıldıktan sonra ortam 30-45 dakika kapalı bekletilir, ardından 1-2 saat havalandırılır. Bu iki adım tamamlandığında normal kullanıma dönebilirsiniz. Evde bebek, yaşlı ya da solunum hassasiyeti olan biri varsa havalandırmayı bir saat daha uzatmak iyi olur.
Evcil hayvanlar ve akvaryum için ne yapmalıyım?
Kedi, köpek ve özellikle kuşları uygulama ve havalandırma boyunca başka bir mekâna alın; kuşlar aerosollere çok duyarlıdır. Akvaryumda hava pompasını ve filtreyi kapatıp üstünü örtün, açık kalırsa pompa sisi doğrudan suya basar. Havalandırma bittikten sonra cihazları yeniden çalıştırabilir, hayvanları içeri alabilirsiniz.
Dezenfeksiyonu kendim yapabilir miyim?
Yüzey dezenfeksiyonunu, yani kapı kolu, priz kapağı, musluk ve klavye gibi temas noktalarını uygun ürünle silmeyi rahatlıkla kendiniz yapabilirsiniz. Sisleme kısmı farklı: doğru cihaz, hacme göre doz hesabı ve koruyucu ekipman gerektirir. Mutfak spreyi ya da bahçe pülverizatörüyle aynı sonucu almanız mümkün değildir, damlacık boyutu tutmaz.
Sisleme mobilyada iz, elektronikte arıza bırakır mı?
Doğru dozda uygulandığında yüzeyde film ya da leke kalmaz; kullandığımız ürünler kokusuz ve kalıntısızdır. Yine de bilgisayar, müzik seti ve yazıcı gibi cihazların kapatılıp fişten çekilmesini, hassas cihazların üzerinin örtülmesini istiyoruz. Cilalı ahşap, tablo ve benzeri hassas yüzeyleri keşifte konuşur, gerekiyorsa örtü kullanırız.
Dezenfeksiyondan önce temizlik şart mı?
Evet, sıra bu şekilde işler. Yüzeydeki toz, yağ ve organik kir dezenfektanın yüzeye temasını engeller ve etkisini düşürür. Bu nedenle özellikle mutfak, tuvalet ve ortak alanlarda önce derin temizlik yapılır, dezenfeksiyon sonrasına bırakılır.
